Şike Suçu Cezası ve Teşvik Primi: 6222 Sayılı Kanun Madde 11
Av. Zehra Dağnık · Güncelleme: · 6 dk okuma
Şike suçu cezası, 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun'un 11. maddesinde düzenlenmiştir. Madde, belirli bir spor müsabakasının sonucunu etkilemek amacıyla kazanç veya sair menfaat temin edilmesini suç sayar ve aynı maddede teşvik primi verilmesine ilişkin ayrı bir hüküm barındırır. Madde on bir fıkradan oluşur; bu fıkralar suçun temel hâlini, teşebbüs ve katkı hâllerini, ağırlaştırıcı ve hafifletici nedenleri, tüzel kişilere yaptırımı ve yargılamaya ilişkin özel kuralları kapsar. Bu yazıda her fıkra kanun metnine bağlı kalınarak anlatılmaktadır. Müsabaka suçlarının geri kalanı için sporda şiddet suçları yazısına bakılabilir.
Suçun tanımı ve temel hâli
Birinci fıkraya göre belirli bir spor müsabakasının sonucunu etkilemek amacıyla bir başkasına kazanç veya sair menfaat temin eden kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmibin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Kanun metnindeki dipnota göre bu fıkradaki ceza, 10/12/2011 tarihli ve 6259 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle "beş yıldan oniki yıla kadar hapis" iken "bir yıldan üç yıla kadar" olarak değiştirilmiştir.
Kanun'un 3. maddesine göre "spor müsabakası", federasyonların düzenlediği veya düzenlenmesine izin verdiği ya da katkıda bulunduğu her türlü sportif karşılaşma ve yarışmadır.
Suçun unsurları
Belirli bir müsabaka: Fiilin, belirli bir spor müsabakasına yönelik olması gerekir.
Kazanç veya sair menfaat temini: Maddede menfaat türü sınırlanmamış, "kazanç veya sair menfaat" ifadesi kullanılmıştır.
Sonucu etkileme amacı: Temin etmenin, müsabakanın sonucunu etkilemek amacıyla yapılması gerekir.
Müşterek fail: Kendisine menfaat temin edilen kişi de bu suçtan dolayı müşterek fail olarak cezalandırılır (m.11/1).
Anlaşma yeterlidir: Kazanç veya sair menfaat temini hususunda anlaşmaya varılmış olması hâlinde dahi suç tamamlanmış gibi cezaya hükmolunur (m.11/1).
Anlaşmaya katkı verenler
İkinci fıkra uyarınca şike anlaşmasının varlığını bilerek spor müsabakasının anlaşma doğrultusunda sonuçlanmasına katkıda bulunan kişiler de birinci fıkra hükmüne göre cezalandırılır. Fıkrada iki öğe birlikte aranmaktadır: anlaşmanın varlığının bilinmesi ve müsabakanın anlaşma doğrultusunda sonuçlanmasına katkı.
Vaat ve teklif
Üçüncü fıkraya göre kazanç veya sair menfaat vaat veya teklifinde bulunulması hâlinde, anlaşmaya varılamadığı takdirde, suçun teşebbüs aşamasında kalmış olması dolayısıyla cezaya hükmolunur.
Cezanın artırıldığı hâller
Dördüncü fıkraya göre suçun aşağıdaki biçimlerde işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında artırılır:
Kamu görevinin sağladığı güven veya nüfuzun kötüye kullanılması suretiyle,
Federasyon veya spor kulüpleri ile spor alanında faaliyet gösteren tüzel kişilerin genel kurul ve yönetim kurulu başkan veya üyeleri, teknik veya idari yöneticiler ile kulüplerin ve sporcuların menajerleri veya temsilciliğini yapan kişiler tarafından,
Suç işlemek amacıyla kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde,
Bahis oyunlarının sonuçlarını etkilemek amacıyla.
Ayrıca 17/A maddesinin birinci fıkrasına göre kimliklerini gizlemek amacıyla yüzlerini bez veya sair unsurlarla tamamen veya kısmen kapatarak bu Kanun'da belirtilen suçları işleyenlerin cezaları yarı oranında artırılır.
Teşvik primi ve cezanın azaltılması
Beşinci fıkraya göre suçun, bir müsabakada bir takımın başarılı olmasını sağlamak amacıyla teşvik primi verilmesi veya vaat edilmesi suretiyle işlenmesi hâlinde, bu madde hükümlerine göre verilecek ceza yarı oranında indirilir. Dolayısıyla teşvik primi, kanunda şikenin hafifletilmiş bir hâli olarak düzenlenmiştir.
Altıncı fıkra bir istisna içerir. Bu madde hükümleri; milli takımlara veya milli sporculara başarılı olmalarını sağlamak amacıyla ve spor kulüpleri tarafından kendi takım oyuncularına veya teknik heyetine müsabakada başarılı olabilmelerini sağlamak amacıyla prim verilmesi veya vaadinde bulunulması hâlinde uygulanmaz.
Etkin pişmanlık
Sekizinci fıkra, müsabaka yapılmadan önce suçun ortaya çıkmasını sağlayan kişiye ceza verilmeyeceğini belirtir. Hükmün şartı, suçun müsabaka yapılmadan önce ortaya çıkmasının sağlanmasıdır; bu şartın somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediği ayrıca değerlendirilmesi gereken bir konudur.
Tüzel kişilere ve mahkûmiyete bağlı sonuçlar
İdari para cezası: Suçun spor kulüplerinin veya sair bir tüzel kişinin yararına işlenmesi hâlinde ayrıca bunlara, şike veya teşvik primi miktarı kadar idari para cezası verilir; bu miktar yüzbin Türk Lirasından az olamaz (m.11/7).
Görev yasağı: Bu maddede tanımlanan suçlardan mahkûmiyet hâlinde kişi hakkında ayrıca 5237 sayılı Kanun'un 53. maddesine göre spor kulüplerinin, federasyonların, bünyesinde sportif faaliyetler icra edilen tüzel kişilerin yönetim ve denetim organlarında görev yapmaktan yasaklanmasına hükmolunur (m.11/11). Bu yasak, 17/A maddesinin ikinci fıkrasına göre hükmün kesinleşmesiyle yürürlüğe girer ve cezanın tümüyle infazından itibaren mahkûm olunan hapis cezası kadar sürenin geçmesiyle sona erer; toplam süre beş yılı aşamaz.
Seyirden yasaklanma: 18. maddeye göre bu Kanun'da tanımlanan suçlardan dolayı kurulan hükümde seyirden yasaklanmaya da karar verilir; ayrıntı için sporda şiddet suçları yazısına bakılabilir.
Cezanın infazı ve tekrar hâli
Dokuzuncu fıkraya göre bu madde kapsamına giren suçlarla ilgili olarak 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesine göre hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilemez; verilen hapis cezası seçenek yaptırımlara çevrilemez ve ertelenemez.
Onuncu fıkraya göre bu maddede tanımlanan suçların bir suç işleme kararının icrası kapsamında değişik zamanlarda birden fazla işlenmesi hâlinde, bunlardan en ağır cezayı gerektiren fiilden dolayı verilecek ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılarak tek cezaya hükmolunur.
Yargılama ve soruşturma tedbirleri
6222 sayılı Kanun'un 23. maddesine göre bu Kanun kapsamındaki suçlarda yargılamaya, ihtisas mahkemesi olarak görevlendirilen asliye ceza mahkemeleri yetkilidir. Aynı maddenin ikinci fıkrası, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 135. maddesi hükümlerinin 11. maddede tanımlanan suç bakımından da uygulanacağını belirtir. 135. madde, belirli şartların varlığı hâlinde telekomünikasyon yoluyla iletişimin dinlenmesi, kayda alınması ve sinyal bilgilerinin değerlendirilmesine ilişkin bir koruma tedbiridir; şartlar ve süreç ilgili maddenin metninde düzenlenmiştir.
Özet tablo
Konu
Hüküm
Temel ceza (m.11/1)
Bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmibin güne kadar adli para cezası
Artırım (m.11/4)
Dört ayrı hâlde yarı oranında artırım
Teşvik primi (m.11/5)
Cezanın yarı oranında azaltılması; milli takım ve kulüp içi prim istisnası (m.11/6)
Tüzel kişi (m.11/7)
Şike veya prim miktarı kadar idari para cezası, en az yüzbin Türk Lirası
Etkin pişmanlık (m.11/8)
Müsabaka yapılmadan önce suçun ortaya çıkmasını sağlayana ceza verilmez
İnfaz (m.11/9)
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, seçenek yaptırım ve erteleme uygulanmaz
Sık sorulan sorular
Şike suçu cezası kaç yıl hapistir?
6222 sayılı Kanun'un 11. maddesinin birinci fıkrasına göre temel ceza bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmibin güne kadar adli para cezasıdır. Kanun'da öngörülen artırım nedenleri varsa ceza yarı oranında artırılır; teşvik primi hâlinde ise yarı oranında indirilir. Her somut olayda uygulanacak ceza mahkemece belirlenir.
Menfaat sağlayan kadar menfaat alan da cezalandırılır mı?
Evet. Birinci fıkraya göre kendisine menfaat temin edilen kişi de bu suçtan dolayı müşterek fail olarak cezalandırılır. Ayrıca şike anlaşmasının varlığını bilerek müsabakanın anlaşma doğrultusunda sonuçlanmasına katkıda bulunan kişiler de aynı hükme göre cezalandırılır (m.11/2).
Anlaşma yapılıp müsabaka oynanmasa da suç oluşur mu?
Kanun'a göre kazanç veya sair menfaat temini hususunda anlaşmaya varılmış olması hâlinde dahi suç tamamlanmış gibi cezaya hükmolunur. Vaat veya teklif yapılmış ancak anlaşmaya varılamamışsa, suçun teşebbüs aşamasında kalmış olması dolayısıyla cezaya hükmolunur (m.11/1 ve 11/3).
Teşvik primi her durumda suç mudur?
Hayır. Altıncı fıkra uyarınca milli takımlara veya milli sporculara başarılı olmaları amacıyla ve spor kulüplerinin kendi takım oyuncularına veya teknik heyetine başarılı olabilmeleri amacıyla prim verilmesi veya vaadinde bulunulması hâlinde madde hükümleri uygulanmaz. Başka bir takımın başarısı için teşvik primi verilmesi ise beşinci fıkra kapsamında değerlendirilir.
Hapis cezası ertelenebilir veya seçenek yaptırıma çevrilebilir mi?
Dokuzuncu fıkraya göre 11. madde kapsamındaki suçlarda hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilemez; verilen hapis cezası seçenek yaptırımlara çevrilemez ve ertelenemez. Bu hüküm, Kanun'un 18. maddesindeki seyirden yasaklanma tedbirinin uygulanmasından ayrı bir konudur.
Kulüp veya şirket hakkında da yaptırım uygulanır mı?
Yedinci fıkraya göre suçun spor kulüplerinin veya sair bir tüzel kişinin yararına işlenmesi hâlinde ayrıca bunlara şike veya teşvik primi miktarı kadar idari para cezası verilir. Verilecek idari para cezasının miktarı yüzbin Türk Lirasından az olamaz.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya somut bir dosyaya ilişkin değerlendirme niteliği taşımaz. Mevzuat, mevzuat.gov.tr adresindeki metinler esas alınarak 22 Ekim 2026 tarihi itibarıyla derlenmiştir; yürürlükteki metni ve güncel değişiklikleri ayrıca kontrol ediniz.
İlgili yazılar
Seyir Yasağı Cezası ve 6222 Sayılı Kanundaki Sporda Şiddet Suçları
6222 sayılı Kanun kapsamındaki spor müsabakası suçlarını, seyirden yasaklanma tedbirinin süresini, uygulanmasını ve sonuçlarını özetler.
Basın Yoluyla Hakaret ve Basın Yoluyla İşlenen Suçlar
Basın yoluyla hakaret ve diğer suçlarda sorumluluk, dava açma süreleri ile cevap ve düzeltme hakkı, 5187 sayılı Basın Kanunu metnine göre anlatılmıştır.
Seçim Suçları ve Cezaları: 298 Sayılı Kanun Kapsamında Genel Çerçeve
298 sayılı Kanun'daki seçim suçlarını, öngörülen cezaları, kamu davası süresini ve soruşturma usulüne ilişkin hükümleri kanun metnine dayanarak özetler.